| Współczesna scena węgierska w Bunkrze Sztuki |
| Recenzje - Joanna Rytter | |||
 W Bunkrze Sztuki trwa wystawa Kontekst miejsca. Współczesna scena węgierska. Projekt, przygotowany przez Fundację Dominik Art Projects we współpracy z krakowską galerią, staje się znakomitą okazją do bliższego poznania prac węgierskich artystów. Całość, złożona z wystaw Minimal Movements i Joy and Disaster, a także towarzyszący im pokaz wybranych filmów z Balázs Béla Stúdió, tworzy ciekawą syntezę prezentującą dokonania współczesnej sztuki węgierskiej. Na pierwszą cześć ekspozycji - Minimal Movements - składają się prace artystów takich jak Miklós Erdély, Tibor Gayor, Vera Molnár, czy Dóry Maurer. Twórców łączy, przede wszystkim, racjonalne podejście do sztuki, ale także i chęć zobrazowania szeroko rozumianego ruchu – tak w kontekście fizycznym jak i społecznym. Istotny jest również wpływ znakomitego Laszlo Moholy – Nagy, rodzimego artystom malarza, fotografa, teoretyka: charakterystyczne racjonalne podejście do sztuki oraz liczne eksperymenty związane z grą ruchu i światła w jego twórczości, odnajdujemy również w pracach węgierskich artystów. Wachlarz kontekstów w jakich artyści osadzają swoje dzieła, jest bardzo różnorodny. Tibor Gayor skupia się wokół licznych poszukiwań: badając relację ruch - bezruch, zadaje odbiorcom pytanie: czy te zjawiska są w stanie egzystować oddzielnie, czy może są immanentne wobec siebie? Podobnie jest i u Dóry Maurer, którą interesują niezwykle proste, wykonywane mechanicznie czynności – artystka, wykorzystując niepozorne akcje, ukazuje odbiorcom ich drugą, tym razem jednak, bardziej złożoną stronę. Wspomnianego tematu podejmuje się również Miklós Erdély – ten jeden z najbardziej cenionych twórców na Węgrzech, pod wpływem postaci Janosa Kadara - węgierskiego komunisty, jego rządów oraz utopijnej ideologii, przedstawia własną definicję ruchu i jego korelacji ze stagnacją. Warto wspomnieć, że to właśnie nazwa jednego z cyklów prac Dóry Maurer - Studies of Minimal Momement – został wykorzystany jako tytuł pierwszej części projektu. Tymczasem Vera Molnár, wykorzystując dzieła Albera Dürera stworzyła instalację Hommage a Dürer - ta prekursorka digital art’u za pomocą programu komputerowego zmienia formę obrazów oraz ukazuje przesunięcia w przestrzeni sztuki. Kolejna część ekspozycji, Joy and Disaster, poświęcona jest zagadnieniom związanym z kwestiami społeczno – politycznymi. Jej celem jest ukazanie wielości, a zarazem różnorodności postaw, jakie przyjmują artyści wobec współczesnej rzeczywistości i aktualnych problemów. Twórcy, rozpatrując i analizując poszczególne kwestie, sięgają również do ekonomii, filozofii, kultury i historii. Moją uwagę przykuwają prace Szabolcs Kisspála, w których artysta wykorzystuje przedmioty codziennego użytku, takie jak zegary czy papierowe torby (European Mean Time oraz Surplus) - osadzone w nowym kontekście, przyjmują inne, niekiedy zaskakujące odbiorcę, znaczenie. Kisspál, a także kolejna artysta węgierska, Timeia Oravecz, próbują zdefiniować miejsce i rolę artysty w konsumpcyjnym świecie, jego stanowisko wobec ekonomii i społeczeństwa. Oravecz zapisuje osobiste obserwacje, podkreślając jednocześnie przygnębiające zjawisko dotyczące coraz to bardziej upadających wartościach moralnych czy społecznych, ale także i zanikającym wśród nas, rytuale czerpania przyjemności z błahostek. W drugiej części znalazły się także prace i instalacje takich duetów jak Little Warsaw (Andraás Gálik, Bálint Havas) czy SZAF (Judit Fisher, Miklós Mécsa). Koncentrując się na kulturze, wykorzystują jej symbolikę, osadzają przedmioty i sytuacje w innych okolicznościach (np. chrześcijańskie krzyże). Obiekty poddane transformacji, w połączeniu ze specyficznym językiem ironii oraz prowokacji, zmieniają swoją definicję. Little Warsaw, znani dzięki kontrowersyjnej pracy Body of Nefretii (50.Biennale w Wenecji), kolejny raz odnoszą się ku kulturowym odniesieniom. Ponadto w projekcie znalazły się prace Ádáma Kokescha, instalacje Emese Benczúr, czy też duetu Tamasa Kaszas i Anikó Lóránt. Ciekawym uzupełnieniem ekspozycji jest pokaz filmów z legendarnego Balázs Béla Stúdió. Budapesztańskie studio, założone w latach 50, skupiające się wokół kina niezależnego, w swoich eksperymentalnych działaniach unikało jakiejkolwiek ingerencji ze strony władz. Krótkometrażowe filmy, prezentowane w ramach projektu Kontekst miejsca… (autorstwa m.in. Miklósa Erdély, Dóry Maurer czy Gábora Body’ego), zostały zrealizowane w latach 70. i stanowią kolaż prac artystów węgierskich działających na polu muzycznym, literackim czy malarskim. Kontekst miejsca… to wystawa ukazująca społeczny kontekst sztuki; artyści sprowadzają wymiar sztuki do codziennym czynności, interpretują konkretne problemy i zagadnienia tak w stereotypowym jak i nowatorskim znaczeniu. Dodatkowo w przewrotny sposób obrazują nurtujące ich problemy oraz szukają bezpośredniego kontaktu z odbiorcą. tekst: Joanna Rytter Wystawy w ramach projektu Kontekst miejsca. Współczesna scena węgierska Minimal Movements | Joy and Disaster Wystawy trwają do 23 grudnia 2011 
fotografie: Joanna Rytter Dodaj do:
|