| Pomarańczowa Alternatywa – happeningiem w komunizm |
| Wystawy Kraków - Galeria MCK Kraków |
 Wernisaż wystawy w piątek 18 czerwca 2011 godz. 18 Wystawa trwa od 19 czerwca do 2 października 2011   …ta wystawa nikogo nie pozostawi smutnym!... Wystawa w Galerii Międzynarodowego Centrum Kultury organizowana jest w związku z polską Prezydencją w Radzie Unii Europejskiej. Jej tematyka zapozna tak polską, jak i zagraniczną publiczność ze szczególną formą polskiego „lekarstwa” na komunizm. Po raz pierwszy tak obszernie zaprezentowana zostanie historia Pomarańczowej Alternatywy, jednego z ciekawszych zjawisk lat 80. w Polsce. Wystawa pokazywać będzie narodziny i rozwój zjawiska, a jej narracja zostanie osadzona na tle historii politycznej i społecznej Polski lat 80. XX wieku oraz późniejszej transformacji systemowej. Dla starszego pokolenia wystawa będzie nostalgiczną podróżą do przeszłości, przypomnieniem, ale też całościowym spojrzeniem na absurdy komunizmu, a także na absurdy współczesnej rzeczywistości. Dla ludzi młodych – dzieci, młodzieży, ale też dwudziestolatków, którzy w „czasach krasnali” spędzili dzieciństwo – będzie intrygującą i inspirującą lekcją historii. I wreszcie dla odbiorców obcojęzycznych będzie to lekcja historii politycznej i społecznej za Żelazną Kurtyną – obraz rzeczywistości widzianej przez pryzmat sztuki ulicy. Na zróżnicowany charakter wykorzystywanych środków składają się: bogaty materiał archiwalny – oryginalne zdjęcia, dokumentacja filmowa, druki ulotne, wielkoformatowe powiększenia, eksponaty z epoki. Siłą wystawy będzie scenograficzny rozmach aranżacji szeroko wykorzystującej stosowane podczas akcji rekwizyty (repliki w skali 1:1). Prezentacja nastawiona będzie również na interakcję z widzem. Konstrukcja wystawy Pomarańczowej Alternatywy w Galerii MCK umożliwi wielopoziomowość odbioru – ogólne zapoznanie się ze zjawiskiem Pomarańczowej Alternatywy i towarzyszącym jej kontekstem polityczno-społecznym (tzw. fast track); możliwość wniknięcia w szczegółowe aspekty działań happeningowych, wyodrębniona zostanie również specjalna „ścieżka” zwiedzania dla dzieci. Uzupełnieniem wystawy jest projekt (R)ewolucja, w ramach którego w przestrzeni publicznej Krakowa prezentowane są prace Davida Černý’ego, Marcina Maciejowskiego i Sławka ZBK Czajkowskiego. Prace nawiązują do ulicznego charakteru Pomarańczowej Alternatywy i odwołują się do artystycznego pierwiastka tych efemerycznych z natury akcji. Każdy z zaproszonych artystów we właściwy sobie sposób nawiązał dialog z jej historią. Projekt jest jednocześnie uzupełnieniem wystawy Pomarańczowej Alternatywy, jak i częścią krakowskiego festiwalu sztuki współczesnej ArtBoom. Wydarzenia towarzyszące: W ramach projektu zrealizowany zostanie bogaty program wydarzeń towarzyszących. Złożą się na niego serie wykładów z udziałem zaproszonych gości poruszające zarówno tematykę związaną bezpośrednio z Pomarańczową Alternatywą, jak i zagadnienia związane z charakterystyką epoki; warsztaty dla dzieci i młodzieży szkolnej. Dodatkowo planowany jest cykl pokazów filmowych prezentujących reprezentatywne dla okresu PRL produkcje – będą to zarówno materiały skierowane do dorosłego widza, jak i do najmłodszych. 29 września 2011 odbędzie się debata Alternatywa?, podczas której badacze i publicyści dyskutować będą m.in. nad współczesnymi odniesieniami Pomarańczowej Alternatywy. SZCZEGÓŁY: • Już w pierwszą niedzielę po wernisażu, 19 czerwca, o godz. 12.00 polecamy oprowadzanie po wystawie z kuratorkami: Katarzyną Jagodzińską i Natalią Żak. • HAPPENING FOTOGRAFICZNY – FOKUS NA ALTERNATYWĘ CZYLI ŚLADAMI WYSTAWY POMARAŃCZOWA ALTERNATYWA Dla osób biorących udział w Fotograficznym happeningu wstęp do Galerii na zwiedzanie z kuratorami jest bezpłatny. 19 czerwca 2011 wszystkich lubiących tropić ciekawe klimaty z aparatem w ręku polecamy wyjątkowe wydarzenie. Nawiązując do happeningowych działań Majora Fydrycha uczestnicy happenigu przeszukiwaćbędą miasto w poszukiwaniu PRL-u. Rozpoczęcie o godzinie 12.00 od zwiedzania wystawy „Pomarańczowa Alternatywa - Happeningiem w komunizm”. Następnie głos zostanie oddany Pawłowi Wodnickiemu – krakowskiemu fotografowi. Udzieli on wskazówek dotyczących ogólnych zasad kompozycji, fotografii plenerowej i portretowej. Zaopatrzeni w tą wiedzę uczestnicy ruszą w miasto szukać śladów poprzedniej epoki. Na trasie spaceru znajdą się dzieła sztuki powstałe w ramach festiwalu ArtBoom będące swojego rodzaju hommage dla Pomarańczowej Alternatywy. Paweł Wodnicki będzie udzielał zainteresowanym rad i komentarzy fotograficznych natomiast Helena Postawka, historyk sztuki dopowie kontekst artystyczny. Najciekawsze zdjęcia, które powstaną w trakcie wydarzenia zostaną nagrodzone, a wybrani spośród tych, którzy chcieli by doskonalić swój warsztat fotograficzny, zaproszeni będą do konsultacji z Pawłem Wodnickim. Udział w wydarzeniu jest bezpłatny. Obowiązują zapisy, liczba miejsc ograniczona; mail: Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć. lub tel. 12 42 42 812 Ważne są tylko zgłoszenia które otrzymały potwierdzenie. Zbiórka o godz. 11.55 w holu siedziby MCK, Rynek Główny 25 Wydawnictwo towarzyszące: Książka towarzysząca wystawie zawiera artykuły problemowe i eseje poruszające fenomen Pomarańczowej Alternatywy z perspektywy socjologicznej, antropologicznej, artystycznej, teatrologicznej i politycznej. Poszczególni autorzy ustosunkowali się krytycznie do zagadnienia ruchu happeningowego, czyniąc z niego punkt wyjścia dla swoich rozważań, ich przedmiot, ale także tło dla ukazania szerszych zjawisk, jakim były sztuka ulicy, ruchy społeczne czy rzeczywistość PRL-u. Wśród autorów: Jurij Andruchowycz, László Beke, Grzegorz Dziamski, Padraic Kenney, Marek Krajewski, Vojtěch Lahoda, Bronisław Misztal, Michał Ogórek, Jan Przyłuski, Ewa Rewers, Włodzimierz Suleja. Co to jest Pomarańczowa Alternatywa? Zainicjowany we Wrocławiu „ruch” Pomarańczowej Alternatywy wraz z jego charyzmatycznym liderem – „Majorem” Waldemarem Fydrychem, na stałe zapisał się w świadomości generacji Polaków, zaś malowane na murach postacie krasnali to jedne z jego najbardziej rozpoznawalnych symboli. Prekursorski charakter podejmowanych działań, na które składały się akcje uliczne, interwencje i kolportaż materiałów drukowanych wpłynął na zainteresowanie tematem badaczy z dziedziny socjologii, antropologii, sztuki, historii czy politologii. Utrzymane w kontestatorsko-prześmiewczej konwencji wydarzenia obnażały absurdy okresu komunizmu, ośmieszały aparat władzy, a po roku 1989 stanowiły komentarz do aktualnej sytuacji politycznej i społecznej. Wykorzystywane metody i język prowadzonych działań wykazywały silny wpływ surrealizmu i pokrewieństwo z ruchem Dada. Wystawę Pomarańczowa Alternatywa – happeningiem w komunizm będzie można zwiedzić bezpłatnie w godz. 11.00 – 19.00 w dniu otwartym, który odbędzie się 31 lipca. W programie Alternatywnej niedzieli w MCK znalazły się liczne atrakcje, wśród nich oprowadzanie kuratorskie, warsztaty dla dzieci i dla dorosłych, pokaz filmu Beets of freedom. Zew wolności, w którym legendy polskiej muzyki rockowej opowiadają o epoce lat 80. Gościem specjalnym będzie Jan Peszek, który przeczyta fragmenty Wrońca Jacka Dukaja, wydanej w 2009 roku przez Wydawnictwo Literackie. Książka przypomni, że - choć wystawa o fenomenie ruchu Pomarańczowej Alternatywy jest bardzo zabawna – to czasy, których dotyczy były jednak mroczną kartą historii Polski. Na V piętrze obok tarasu widokowego MCK pokaz obrazu „RYNEK GŁÓWNY W KRAKOWIE, 2011” Edwarda Dwurnika Program: 11.45 oraz 13.45 – warsztaty plastyczne dla dzieci od 6 do 10 lat* W okresie PRL-u rozkwitła polska animacja. Powstały wtedy, kultowe dziś, bajki: Reksio, Bolek i Lolek, Zaczarowany Ołówek czy Pomysłowy Dobromir. W trakcie zajęć przygotowanych wspólnie z Mufinka Cafe dzieci odkryją tajemnice powstawania swoich ulubionych bajek, a następnie same będą mogły wcielić się w role rysownika-animatora i stworzyć swoją mini-kreskówkę. 12.00 oraz 14.00 – Oprowadzanie kuratorskie po wystawie 13.00 – BIBULATORIUM czyli warsztat tworzenia ulotek propagandowych* Warsztaty będą się składać z dwóch części. W trakcie pierwszej części uczestnicy stworzą własne hasła propagandowe, aby móc je potem - w części drugiej - ubrać w szatę graficzną. Część I poprowadzi neolingwistyczny poeta Kuba Węgrzyn. Podczas spotkania będzie można pogłębić tajniki słownych zabaw, „podziurawić zdania na sylaby, a potem je inaczej pozszywać”, znajdując nowe zaskakujące rozwiązania. Efektem wspólnych „słowotocznych” poszukiwań będą pseudo propagandowe hasła, które następnie staną się inspiracją do kolejnych, tym razem plastycznych warsztatów. Część II poprowadzi Maria Rząca, graficzka i rzeźbiarka. W nawiązaniu do prostych domowych technik wykorzystywanych do produkcji ulotek w okresie PRL-u przedstawi technikę gipsorytu. Jest to prosta metoda dająca ciekawe efekty artystyczne. Inspiracją dla kompozycji na warsztatach będą druki z epoki. Kuba Węgrzyn: lat 28, z wykształcenia socjolog, poeta, aktor, akcjonista. Publikował w: Akcent, Cegła, Szmira oraz www.nieszuflada.pl, www.liternet.pl. Laureat wielu poetyckich slamów. Animator kulturalnych wydarzeń. Uczestnik i organizator wielu happeningów. Laureat nagrody Maxa Szolca na FAMie 2007, za najbardziej niekonwencjonalne wydarzenie festiwalu. Maria Rząca – absolwentka wydziału Rzeźby ASP w Krakowie (dyplom w pracowni prof. ASP Józefa Murzyna). Pracuje w różnych technikach, najczęściej metal i ceramika, lecz grafika również nie jest jej obca. W 2009 roku została laureatką nagrody ARS QUAERENDI. 16.00 – Zwiedzanie wystawy z przewodnikiem w językach polskim i angielskim 16.00 – Pokaz filmu: Beats of freedom. Zew wolności (2010 r., reż. Leszek Gnoiński, Wojciech Słota) Beats of Freedom. Zew wolności to niezwykły dokument zrealizowany przez Wojciecha Słotę i Leszka Gnoińskiego, film, w którym legendy polskiej muzyki rockowej opowiadają o epoce lat 80. Widzowie usłyszą jedyne w swoim rodzaju historie o stawianiu czoła politycznemu reżimowi i tworzeniu enklaw młodzieżowej wolności. Film bogaty jest w archiwalne zdjęcia m.in. z festiwali w Jarocinie. O czasach buntu i tworzenia muzyki, która stała się częścią historii opowiedzą m.in. Marek Niedźwiecki 18.00 – Jan Peszek czyta fragmenty książki Wroniec Jacka Dukaja (2009 r., Wydawnictwo Literackie) Wroniec to magiczna baśń o grudniowej nocy 1981 roku. Pełen przygód, gier językowych i fantasmagorii sen o utraconym dzieciństwie, zamglonej młodości. Dla dzieci Stanu Wojennego i dla dzieci, które Stanu Wojennego nie mogą pamiętać - bajka magiczna o nocy grudniowej, gdy małemu Adasiowi Wroniec porwał z domu rodzinę. Jak Alicja wędrowała przez Krainę Czarów, tak powędrujemy z Adasiem przez miasto czarnego snu PRL-u, między fantastycznymi figurami Szpiclów, Milicjantów, Opozycjonistów, Czołgów i ZOMO. * Na wszystkie warsztaty obowiązują zapisy: Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć. lub 12 42 42 860, 811. Przyjmujemy je do piątku 29 lipca do godziny 16.00. Ważne są tylko te zgłoszenia które otrzymały potwierdzenie. ALTERNATYWA NA CZWARTEK sierpień 2011 4 sierpnia, czwartek, godz. 18.00 Cykl filmowy: Wigilia 81, reż. Leszek Wosiewicz Wstęp wolny Film Wigilia 81 to dzieło na pograniczu fabuły i dokumentu. Kameralny dramat rozgrywający się w 10 dni po ogłoszeniu Stanu Wojennego w Polsce przemawia oszczędnością formy i surowością narracji. Historia, która mogła przydarzyć się w tym czasie każdemu, jest pokazana z perspektywy trzech kobiet, z których każda reprezentuje inne pokolenie. Czekają one na powrót bliskiego im mężczyzny – wnuka, syna i męża, który od dziesięciu dni nie pojawił się w domu gdyż prawdopodobnie został internowany. W role babki, matki i żony zaginionego wcieliły się znane polskie aktorki: Zofia Mrozowska (jej ostatnia rola), Barbara Wrzesińska i Ewa Błaszczyk. Film powstał w 1982 roku, ale musiał czekać aż 6 lat aby doczekać premiery, która odbyła się na XIII Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni w 1988 r. 11 sierpnia, czwartek, godz. 18.00 Wykład: Katarzyna Wajda Detektywi w służbie ideologii: milicjant jako bohater popkultury PRL-u Wstęp wolny Wykład poświęcony będzie postaci milicjanta jako bohatera kultury popularnej, mieszkańca masowej wyobraźni – by użyć terminu Krzysztofa Teodora Toeplitza – którym nigdy, przynajmniej w sensie pozytywnym, się nie stał. Wybrane wizerunki filmowych funkcjonariuszy MO pozwolą pokazać ewolucję, jaką w kinie epoki PRL-u przeszła postać stróża prawa – od ubeka w socrealistycznym Niedaleko Warszawy (1954) do kapitana Popczyka w zapowiadającym nurt bandycki lat 90. Zabij mnie, glino (1988). Jest to również próba przybliżenia sposobów oraz strategii perswazyjnych za pomocą których twórcy filmowi starali się pokazać milicjanta – jedną z najbardziej nielubianych postaci PRL-u – jako postać pozytywną i zjednywać dlań sympatię. W tym kontekście szczególnie interesujące są polskie seriale milicyjne – Kapitan Sowa na tropie oraz 07 zgłoś się – i pytanie, dlaczego to właśnie serialowy porucznik Borewicz stał się ikoną peerelowskiej popkultury? Pytanie, dlaczego nie udało się to literackiemu kapitanowi Szczęsnemu, bohaterowi książek Anny Kłodzińskiej, pozwoli z kolei przyjrzeć się fenomenowi powieści milicyjnej – czy rzeczywiście, jak przed laty pisał w „Książkach najgorszych” Stanisław Barańczak, ta rodzima odmiana kryminałów „rzadko kiedy chce być czymś więcej niż reklamą milicji”? I czy była/mogła być reklamą skuteczną? Katarzyna Wajda – absolwentka polonistyki i filmoznawstwa UJ. Zajmuje się przede wszystkim historią polskiego kina i kulturą popularną. Uzależniona od kryminałów dla nałogu znalazła alibi w postaci ich naukowego badania – szczególnie interesuje ją kino i powieść milicyjna (albo po prostu: Badaczka i wielbicielka kryminałów). 18 sierpnia, czwartek, godz. 18.00 Cykl filmowy: Przewodnik, reż. Tomasz Zygadło Wstęp wolny Dokument Tomasza Zygadło jest wspaniałym filmowym portretem Piotra Skrzyneckiego – twórcy i animatora Piwnicy Pod Baranami. Sam tytuł jest wieloznaczny – Piotr Skrzynecki jest w nim przewodnikiem nie tylko po Piwnicy i jej historii ale także po Krakowie i jak oraz po życiu – dzieli się z widzami swoimi wspomnieniami z dzieciństwa czy wyznawaną filozofią życiową. Tytuł może też nawiązywać do sytuacji w której jego bohater znalazł się w czasie Stanu Wojennego. Artysta prowadzący niczym nieskrępowany i nienormowany tryb życia musi podjąć regularną pracę. Jest to właśnie praca przewodnika po atrakcjach Krakowa. Fenomen Piwnicy Pod Baranami jest przedstawiony również za pomocą muzyki, m.in. takich szlagierów jak "Nasza młodość" (muz. Zygmunt Konieczny, sł. Tadeusz Śliwiak), "Zabij ten lęk" (muz. Jan Kanty Pawluśkiewicz, Marek Grechuta; sł. Stanisław Ignacy Witkiewicz), czy "Kochanek" (muz. Zygmunt Konieczny, sł. Kazimierz Przerwa-Tetmajer). WRZESIEŃ 2011 1 września, czwartek, godz. 18.00 Filmy non-camerowe Juliana Antonisza oraz spotkanie z córkami Artysty Malwiną i Sabiną Antoniszczak. Julian Antonisz wyznaczył polskiej animacji nowe kierunki. Znany jest przede wszystkim z opracowania techniki polegającej na malowaniu i wydrapywaniu obrazów bezpośrednio na taśmie filmowej – tak powstały filmy non-camerowe, a wśród nich najbardziej znane Polskie Kroniki non-camerowe, będące pastiszem peerelowskich kronik filmowych. Takie informacje można znaleźć w każdej encyklopedii – a jak wyglądały kulisy tworzenia filmów non-camerowych? Zapraszamy na spotkanie z córkami Artysty, które opowiedzą o metodach pracy i warsztacie Juliana Antonisza. 5 września, poniedziałek, godz. 18.00 Jerzy Olek i Krzysztof Siatka, Środowisko artystyczne we Wrocławiu w latach 70. I 80. Na przykładzie galerii Foto-Medium-Art. Tłem dla ruchu Pomarańczowej Alternatywy był Wrocław – miasto, w którym środowisko artystyczne w okresie PRL-u było bardzo silne. Jednym z jego bardziej intrygujących zjawisk była galeria Foto-Medium-Art., założona w 1977 roku przez artystę Jerzego Olka. Z niej właśnie wyszło wiele inicjatyw i akcji zorganizowanych w przestrzeni publicznej. Ma ona także ogromne znaczenie dla teorii sztuki, przede wszystkim fotografii i nowych mediów. Na spotkaniu w MCK opowiedzą o niej: jej założyciel Jerzy Olek i Krzysztof Siatka - historyk sztuki, dyrektor Foto-Medium-Art od czasu przeniesienia do Krakowa w 2007 roku. 15 września, czwartek, godz. 18.00 Jan Przyłuski, Polityka DADA Wykład Jana Przyłuskiego będzie poszukiwaniem źródeł Pomarańczowej Alternatywy. Odnajdziemy je w ruchu DADA. „Pomarańczowa Alternatywa otwarcie wskazuje swoje inspiracje dadaizmem i surrealizmem. A DADA, ze swoją antystrukturalną i antyracjonalną energią żywiołu (czy surracjonalną w przypadku Marcela Duchampa), nieraz już stawało się źródłem współczesnego happeningu politycznego. Z przedwojennej awangardy przejął on poetykę śmiechu, nieograniczoną swobodę wyrażania myśli, cięty dowcip, bezlitosną ironię i oczywiście prowokację. Wszystko po to, by w każdy z możliwych sposobów – absurdu, pastiszu, groteski, uderzy w niebezpiecznie wyalienowującą się władzę (…)” Fragment „Polityka DADA. Sztuka akcji i ruchu Pomarańczowej Alternatywy”, z publikacji towarzyszącej wystawie 27 września, wtorek, godz. 18.00 Fenomen Wrocławia. Z prezydentem Wrocławia Rafałem Dutkiewiczem oraz Władysławem Frasyniukiem rozmawia Jacek Purchla. Spotkanie w ramach cyklu: Przemiany. Rozmowy na dwudziestolecie Międzynarodowego Centrum Kultury 29 września, czwartek, godz. 18.00 Alternatywa? Debata na zakończenie wystawy Spotkanie zamykające wystawę z udziałem badaczy dziedzin historii sztuki, socjologii, antropologii oraz lidera ruchu Majora Waldemara Fydrycha. Zaproszeni goście przeanalizują zjawisko Pomarańczowej Alternatywy z perspektywy różnych dziedzin oraz zastanowią się nad trwaniem jej idei we współczesnym świecie. Wydarzeniem podsumowującym wystawę będzie debata z udziałem badaczy kultury i sztuki, artysty z kręgu urban-artu oraz lidera Pomarańczowej Alternatywy – Waldemara „Majora” Fydrycha. Jej celem jest spojrzenie na fenomen Pomarańczowej Alternatywy z perspektywy różnych dziedzin – zwłaszcza sztuki i socjologii, próba interpretacji ulicznych działań, osadzenia ich w kontekście artystycznym, społecznym i politycznym lat 80., a także odwołanie się do współczesnego wymiaru zjawiska. W jakim sensie Pomarańczowa Alternatywa była alternatywą? Czy wciąż nią jest? Gdzie szukać jej kontynuatorów? W tle znajdą się sztuka publiczna oraz refleksja nad przestrzenią miasta wczoraj i dziś. Dodaj do:
|