Informator
Poland-Art

W Afganistanie wojna trwa nadal. Nie ta medialna, głośna, znana z pierwszych stron gazet, lecz cicha, zapomniana wojna Afgańczyków o edukację. Jest to walka z biedą, walka z nieudolnością państwa zniszczonego długotrwałym konfliktem zbrojnym, ale także walka z wyczerpanymi tą sytuacją i sponiewieranymi umysłami. Wojna ukochała sobie to miejsce i zadomowiła się w tym urokliwym kraju, zamieszkanym przez pięknych, pokornych ludzi. Ludzi, których jedynym marzeniem jest po prostu żyć.
Wyobraź sobie, że Twoje dziecko idzie do szkoły przez dwie godziny, w klapkach z gołymi stopami, po śniegu. Wyobraź sobie, że Twoje dziecko idzie do szkoły w palącym słońcu bez kropli wody do picia. Wyobraź sobie, że Twoje dziecko idzie do szkoły przez pola minowe. Wyobraź sobie, że w ciągu roku starcza Tobie i Twojej rodzinie jedzenia tylko na 5-7 miesięcy. Wyobraź sobie, że do najbliższego lekarza masz kilka godzin drogi, a gdy zachorujesz – po prostu umierasz.
Jeśli potrafisz to sobie wyobrazić, to zrozumiałeś ich życie i zrozumiesz także, dlaczego Afgańczycy powiedzą Tobie „Żyjemy by przeżyć, a nie by żyć“.


Poprawa dostępu do edukacji dzieci i dorosłych w najbiedniejszych regionach świata jest jednym z kluczowych obszarów działań pomocowych i edukacyjnych Polskiej Akcji Humanitarnej. Gdy pojawił się u nas pomysł fotograficznego przedstawienia tego tematu, nie mieliśmy wątpliwości, że fotoreportaż powinien być z Afganistanu, jednego z najbiedniejszych i najsłabiej rozwiniętych krajów na świecie. PAH jest tam obecny z pomocą od 7 lat, dzięki temu zdajemy sobie sprawę z ogromnych problemów, z jakim stykają się mieszkańcy tego kraju w codziennym dążeniu do jego rozwoju. I jesteśmy przekonani, że właśnie edukacja jest jednym ze sposobów na ich rozwiązanie.
Wśród wielu fotoreportaży zrealizowanych przez Marcina Sudera, jest ten z Iranu zrobiony dla PAH po trzęsieniu ziemi w Bam. Również niedługo po obaleniu rządów Talibów Suder fotografował przemiany w życiu społecznym w Afganistanie. Dlatego poprosiliśmy go, by zrealizował dla nas teraz materiał na ten edukacji i analfabetyzmu w Afganistanie.
W listopadzie 2009 Suder pojechał najpierw do Kabulu, gdzie fotografował m.in. dzieci pracujące codziennie od wczesnych godzin rannych na ulicy (w większości chodzące do szkoły), niepełnosprawne kobiety na kursie szycia i dari, uczniów szkoły dla niewidomych. Następnie dotarł do oddalonych od stolicy wiosek położonych w niebezpiecznym rejonie kontrolowanym przez Talibów w dystrykcie Malistan w prowincji Ghazni. Korzystając z gościnności i otwartości zamieszkujących je Hazarów, towarzyszył im w ich codziennych czynnościach, również uczniom i uczennicom w drodze do szkoły. W Kapisie fotografował dzieci uczące się w szkołach bez szyb
w oknach i ławek, zdające egzaminy na ośnieżonym placu przed szkołą. W Bamian trafił do rodzin zamieszkujących jaskinie w skale w pobliżu miejsc po posągach Buddy zniszczonych przez Talibów. Ludzie ci są tak biedni, że musieli w nich zamieszkać, gdyż nie było ich stać na utrzymanie domu i ziemi.
Dzięki fotografiom Marcina możemy odwiedzić wiejskie domy Afgańczyków, uczestniczyć w ich wspólnych, bardzo skromnych posiłkach. Dowiedzieć się, w jakich pracach dzieci i młodzi chłopcy pomagają rodzinom – noszenie wody i chrustu, budowa domu, wypas bydła, wyplatanie dywanów, praca w kamieniołomach. Wzdrygnąć się, widząc dziewczynki idące tylko w klapkach do szkoły  i podziwiać je za siłę woli i determinację w zdobywaniu wykształcenia, mimo długiej, często niebezpiecznej drogi do szkoły, braku wyposażenia w budynkach i nieodpowiedniego ubrania. Cieszyć się z narodzin dziecka i przejąć tymi chorymi i niepełnosprawnymi. Obserwować spękane od mrozu i zniszczone biedą twarze oraz dłonie.
Fotografie Sudera bardzo ciepło i intymnie ukazują ludzi, których spotkał w ciągu swojego miesięcznego pobytu w Afganistanie. Dzięki nim bieda milionów Afgańczyków zyskuje ludzką twarz i staje się również problemem dotyczącym widza. Dzięki nim łatwiej zrozumieć, że afgańskie dzieci w wieku szkolnym bardzo chcą się uczyć, bo jest to jedno z podstawowych praw każdego dziecka. Łatwiej zrozumieć, dlaczego ponad połowa z nich nie może z tego prawa skorzystać. Łatwiej zrozumieć dlaczego ponad 1/3 Afgańczyków jest niepiśmienna.



Marcin Suder – Fotografią zajmuje się od kilkunastu lat. Wykonuje fotografię portretową, reklamową, lecz prawdziwą jego pasją jest fotografia społeczna i wojenna. Realizował fotoreportaże w kilkudziesięciu państwach m.in. w Afganistanie, Birmie, Czeczenii, Indiach, Iranie, Kaszmirze, Kongo, Palestynie, Ruandzie, Sierra Leone, Sudanie. Na co dzień pracuje dla agencji Melon i Corbis. Przez kilka lat był wykładowcą w pracowni fotoreportażu w Akademii Fotografii.

Polska Akcja Humanitarna od wielu lat realizuje projekty, których celem jest umożliwienie nauki dzieciom żyjącym w najbiedniejszych regionach świata poprzez m.in.: budowę i remont szkół, wyposażenie sal lekcyjnych oraz organizacje zajęć pozwalających zdobyć lub rozwinąć umiejętności zawodowe. Od 2002 roku PAH realizuje projekty pomocowe w Afganistanie, głównie dotyczące poprawy dostępu do edukacji. Przez 7 lat działaniami organizacji zostało objętych ok. 20 tys. osób. Od września 2008 roku PAH prowadzi kampanię Akcja Edukacja, której celem jest zwrócenie uwagi na problem braku dostępu do edukacji w regionach dotkniętych konfliktami zbrojnymi oraz zebranie środków umożliwiających przeciwdziałanie temu problemowi.

Wystawa powstała w ramach prowadzonej przez PAH kampanii Akcja Edukacja. www.akcjaedukacja.pl
Projekt jest współfinansowany przez Fundację Edukacja dla Demokracji w ramach programu pomocy zagranicznej Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP w 2009 r.