Informator
Poland-Art

Intrygujące fotografie Zbigniewa Libery z cyklu The Gay, Innocent and Heartless (2008) trafią już niebawem do kolekcji Muzeum Narodowego w Krakowie i będą prezentowane na wystawie w Galerii „Broń i Barwa w Polsce” w Gmachu Głównym Muzeum. Wernisaż pokazu w Gmachu Głównym (al. 3 maja 1) odbędzie się 18 listopada o godz. 18. Natomiast 12 listopada o godz. 18 w siedzibie Fundacji Profile w Warszawie (ul. Hoża 41/22) nastąpi przekazanie prac zakupionych przez Muzeum. Zapraszamy!

Od początku roku 2011 Galeria Sztuki Polskiej XX wieku stanie się miejscem działania współczesnych artystów. W ramach wieloletniego projektu Marginalia, zostali do Muzeum zaproszeni ważni dla polskiej sztuki współczesnej twórcy, aby zrealizować projekty odnoszące się do Galerii, muzealnej kolekcji i instytucji Muzeum Narodowego w Krakowie. Pierwszą z zaproszonych do tego cyklu artystów będzie Paulina Ołowska.

Wystawa Zbigniewa Libery jest pierwszą prezentacją prac tego artysty w naszym Muzeum. Cykl fotografii The Gay, Innocent and Heartless, w którym odnaleźć można wiele wątków podejmowanych przez artystę od momentu jego debiutu w latach 80. minionego wieku (takich jak m.in. wpływ mediów masowych na ludzką tożsamość), doskonale współgra z muzealnymi zbiorami – nośnikami znaków i symboli kształtujących poczucie narodowej przynależności. Dlatego pierwszą prezentację tego dzieła w Muzeum Narodowym w Krakowie zdecydowaliśmy się zorganizować w Galerii „Broń i Barwa w Polsce”, zmierzając w ten sposób do podkreślenia wieloznacznego związku sztuki Zbigniewa Libery z szeroko rozumianą kulturą wizualną, szczególnie tą odnoszącą się do wojennego rzemiosła.

Twórczość Zbigniewa Libery (ur. 1959) przedstawiano już na przekrojowych prezentacjach sztuki w latach 80. XX wieku. Jego prace, m.in. Jak tresuje się dziewczynki (1987), wyróżniały się krytycznym podejściem do władzy identyfikowanej nie tylko z opresyjnym systemem politycznym, lecz także metodami kształtowania ludzkiego umysłu w ogóle.

W latach 90. XX wieku Libera zrealizował prace, które stanowią kanon polskiej sztuki współczesnej – np. Urządzenia korekcyjne, wśród których najbardziej znane jest Lego. Obóz koncentracyjny (1996). To jeden z pierwszych głosów krytycznych wobec produkowania nowego modelu człowieka w świecie posttotalitarnym. Libera w bezkompromisowy sposób odniósł się w Urządzeniach… do rytuałów, przedmiotów, znaków określających seksualną tożsamość oraz sposoby kształtowania pamięci w społeczeństwie konsumpcyjnym.

Analiza wizualnej reprezentacji historii i jej wpływu na pamięć i ludzką tożsamość pojawia się także w pracy The Gay, Innocent and Heartless, która w odróżnieniu od Pozytywów nie odnosi się do konkretnych medialnych przedstawień. Opiera się ona na kulturowych wyobrażeniach zaszczepianych w naszej świadomości już od dzieciństwa. Projekt, którego tytuł pochodzi z książki Jamesa M. Barriego Piotruś Pan i Wendy, tworzy seria inscenizowanych zdjęć przedstawiających bliżej nieokreślony oddział na tajemniczej górskiej wyprawie. W książce stanowiącej ostateczny efekt projektu Libery opublikowane są reprodukcje fikcyjnego artykułu w „National Geografic”, z którego dowiedzieć się możemy, że Szczęśliwi, niewinni i bezduszni to guerilla młodzieńców walczących o wolność, na którą natknął się archeolog David Gorgos oraz fotograf – Zbigniew Libera – podczas wyprawy na Madagaskar. W książce znalazły się zdjęcia pisanego odręcznie fikcyjnego dziennika partyzantów. Całości dokumentacji tej wyobrażonej historii dopełniają wybrane przez artystę cytaty z prozy Williama S. Burroughsa mówiące o utopijnej krainie wolnej od zakazów mieszczańskiego społeczeństwa oraz fragmenty Mojej rewolucji Ernesto Che Guevary, w której pisał on o urokach partyzantki i rewolucji proletariatu. Ta ostentacyjnie romantyczna historia skonstruowana przez Liberę z jednej strony uwodzi i skłania do rozwijania, z drugiej – prowokuje do krytycznego spojrzenia na to, co przedstawione. Otwarta na interpretację praca, jak zwrócił uwagę Piotr Piotrowski, nie jest naiwnym hołdem oddanym chłopięcym marzeniom o wspólnej leśnej przygodzie ani wyrazem nostalgii dorosłego mężczyzny za utraconą rewolucją i wieczną młodością. Libera poddaje raczej krytycznej refleksji tego rodzaju pragnienia. The Gay, Innocent and Heartless postrzegać można jako przewrotną grę z ideą męskiego braterstwa, wojennej przygody i wiecznej chwały. Artysta zwraca uwagę na symboliczne figury, determinujące ludzkie postępowanie, i ich wizualną reprezentację. Odnosi się do historii, sztuki, mediów i ich roli w konstruowaniu wyobrażeń, które stają się często bardziej realne niż rzeczywistość i bezpośrednio wpływają na nasze postępowanie. W pracy tej znaleźć można najważniejsze wątki w twórczości Libery, które jednocześnie on sam poddaje swoistej krytyce. Wywodzący się z anarchizującego środowiska „Kultury Zrzuty” artysta z pozycji klasyka wydaje się przyglądać sobie samemu po latach walki.