II Międzynarodowy Festiwal Literatury im. J. Conrada w Muzeum Narodowym w Krakowie
Wystawy Kraków - MNK Muzeum Narodowe - Gmach Główny
Muzea_Krakow/MNK/anselm_kiefer
Anselm Kiefer, Włos, 2006, Kolekcja Grażyny Kulczyk, Poznań

5 – 10 listopada 2010

Muzeum Narodowe w Krakowie – Gmach Główny, al. 3 Maja 1
sala „U Samurajów”

Międzynarodowy Festiwal Literatury im. Josepha Conrada nie jest festiwalem poświęconym twórczości Josepha Conrada! Autor Jądra ciemności użycza swojego nazwiska jako patron święta literatury światowej. Przyznać trzeba, że niewielu jeszcze polskich pisarzy osiągnęło tak wielki międzynarodowy sukces, tworząc w obcym języku. Syn polskiego pisarza, Apolla Korzeniowskiego, wybrał język angielski jako swój własny i tworzył tylko w nim, zdobywając sławę oryginalnego stylisty i niepośledniego świadka epoki. Jak sam wyznawał, mógł tworzyć w języku angielskim, albo żadnym, albowiem to lata morskich doświadczeń na angielskich statkach, na kilku kontynentach, uczyniły zeń pisarza. Młody Konrad Korzeniowski właśnie z Krakowa wyruszył w 1873 roku w swoją morską podróż i po latach wrócił do miasta swojej młodości jako patron literatury światowej.
W odróżnieniu od wielu krajowych wydarzeń uświetniających literaturę polską, Międzynarodowy Festiwal Literatury im. Josepha Conrada pomyślany jest jako wydarzenie na skalę światową. Oznacza to, że gośćmi festiwalu są twórcy z różnych krajów, piszący w różnych językach, reprezentujący różne kultury i różne światopoglądy. Organizatorom zależy na stworzeniu w Krakowie wielobarwnej mozaiki artystycznej, która będzie mogła zilustrować bogactwo światowej literatury, przybliżając polskiemu czytelnikowi mało znane dotąd obszary myśli i wrażliwości.



Program wydarzeń realizowanych w Muzeum Narodowym w Krakowie:


Piątek, 5 listopada, Wygnani ze świata                                                                                               

13.00  Lekcja czytania, projekcja filmu:
Gespräch im Gebirg (Rozmowa w górach), 
Niemcy, Szwajcaria, 2000, 59 min
 Sala „U Samurajów”, Gmach Główny, Muzeum Narodowe w Krakowie
18.00 Wszystko, co mam, noszę ze sobą
Spotkanie z Hertą Müller
Prowadzenie: Katarzyna Bojarska
Miejsce: Gmach Główny, Muzeum Narodowe w Krakowie

20.00  Pokaz obrazu Anselma Kiefera „Das Haar" 
Wernisaż: godz. 20.00
 Gmach Główny, Muzeum Narodowe w Krakowie

20.30 Fuga śmierci Paula Celana
Ryszard Krynicki, Krzysztof Czyżewski, Adam Lipszyc, Cezary Wodziński, Piotr Paziński
Miejsce: Gmach Główny, Muzeum Narodowe w Krakowie

22.00 Anselm Kiefers Bücher (Książki Anzelma Kiefera) 
Niemcy, 2008, 45 min 
Sala „U Samurajów”, Gmach Główny, Muzeum Narodowe w Krakowie


Sobota, 6 listopada, Pogranicza


16.00 Powinowactwa z wyboru: Bachmann-Celan
Uczestnicy: Ryszard Krynicki, Andrzej Kopacki, Helmut Böttiger, Peter Hamm
Prowadzenie: Łukasz Musiał
Miejsce: Gmach Główny, Muzeum Narodowe w Krakowie

18.00 Pępek Europy
Ales Debeljak, László Krasznahorkai, Jurij Andruchowicz
Prowadzenie: Krzysztof Varga
Miejsce: Gmach Główny, Muzeum Narodowe w Krakowie

19.00 Erst jenseits der Kastanien ist die Welt
(Dopiero tam za kasztanami jest świat) 
Paul Celan 1920-1970, 
60 min., Niemcy, 1994 
Sala „U Samurajów”, Gmach Główny, Muzeum Narodowe w Krakowie

20.00 Der ich unter Menschen nicht leben kann. Auf den Spuren Ingeborg Bachmanns 
(Ten ja wśród ludzi nie może żyć. Śladami Ingeborg Bachmann), 
Niemcy, 1980, 120 min.
 Sala „U Samurajów”, Gmach Główny, Muzeum Narodowe w Krakowie


Niedziela, 7 listopada, Przemilczane

17.00 Pokaz Filmu
„Ja, Karski” Claude’a Lanzmanna
Miejsce: Gmach Główny, Muzeum Narodowe w Krakowie

18.00 Świadectwo XX wieku
Dyskuja z udziałem Claude’a Lanzmanna i Adama Michnika
Prowadzenie: Krzysztof Pomian
Miejsce: Gmach Główny, Muzeum Narodowe w Krakowie

20.00 Malina, 
Niemcy, Austria, 1990, 120 min.
Wprowadzenie Łukasz Musiał 
Sala „U Samurajów”, Gmach Główny, Muzeum Narodowe w Krakowie


Poniedziałek, 8 listopada

18.00 Erst jenseits der Kastanien ist die Welt
(Dopiero tam za kasztanami jest świat) 
Paul Celan 1920-1970, 60 min., Niemcy, 1994, film dokumentalny - drugi pokaz
Sala „U Samurajów”, Gmach Główny, Muzeum Narodowe w Krakowie

19.00  Na południu duszy mojej (Im Süden meiner Stele), 
Niemcy, Rumunia, 1988, 90 min
Po projekcji spotkanie z reżyserem Prowadzenie: w trakcie potwierdzania
Sala „U Samurajów”, Gmach Główny, Muzeum Narodowe w Krakowie

Wtorek, 9 listopada


19.00 Drei Wege zum See
(Trzy drogi do jeziora), 
Niemcy, Austria, 1976, 96 min. 
Wprowadzenie: Anita Piotrowska 
Sala „U Samurajów”, Gmach Główny, Muzeum Narodowe w Krakowie

Środa, 10 listopada


19.00 Anselm Kiefers Bücher 
(Książki Anzelma Kiefera) 
Niemcy, 2008, 45 min.  drugi pokaz
 Sala „U Samurajów”, Gmach Główny, Muzeum Narodowe w Krakowie

20.00  Gespräch im Gebirg (Rozmowa w górach), 
Niemcy, Szwajcaria, 2000, 59 min - drugi pokaz 
Sala „U Samurajów”, Gmach Główny, Muzeum Narodowe w Krakowie


O obrazie:
Anselm Kiefer, Włos, 2006, Kolekcja Grażyny Kulczyk, Poznań
(380 x 330 cm Akryl, emulsja, olej, gips, chrust, włosy, krzesła)


Od początku lat 70. Anselm Kiefer czerpie inspiracje z historii Niemiec, gdzie się urodził, a także z europejskich mitologii. Artysta pasjonuje się literaturą naukową – od astronomii po szamanizm. W latach 90. rozpoczął studia nad Kabałą, która stała się dla niego ważnym źródłem mitów o powstaniu świata i związanych z nimi symboli, o ogromnym potencjale interpretacyjnym. Obraz religijnej i mitologicznej ikonografii artysty dopełniają wydarzenia z historii współczesnej. Anselm Kiefer, wraz z Günterem Grassem, uważany jest za głos świadomości dzisiejszych Niemców.



Prezentowany obraz jest częścią bardzo ważnej serii zainspirowanej poezją Paula Celana (1920–1970), rumuńskiego poety żydowskiego pochodzenia. Bezkresny krajobraz pól pokrytych błotem i śniegiem ujmuje widza odległą perspektywą. Warstwowo nałożona farba ewokuje strukturę ziemi. Trójwymiarowy charakter obrazu jest podkreślony przez zainstalowanie na płótnie pełnowymiarowych krzeseł, gałęzi oraz olbrzymiego pęku włosów. Dla Anselma Kiefera obraz Włos stanowi medium przekształcające widza w świadka drugiej wojny światowej – której echo przywołuje rozległy pusty pejzaż oraz ciemne, ciche niebo. Na płótnie zawieszone są trzy krzesła: na jednym znajdują się gałęzie, na innym snopek z ludzkich włosów. Symboliczne puste krzesło w samym środku czeka na widza. To puste krzesło zaprasza do zajęcia miejsca w centrum obrazu – a także w historii. Siadając tyłem do pola wizualnego, widz staje się jego integralną częścią. Z obserwatora zostaje przekształcony w element krajobrazu. Jest więc nie tylko pasywnym obserwatorem, ale również świadkiem borykającym się z kwestią odpowiedzialności za drugą wojnę światową oraz za jej odbiór. Za pośrednictwem obrazu artysta formułuje nową relację pomiędzy twórcą a obserwatorem, widzem a przeszłością.



Dzieło Kiefera jest wieloznaczne, nawiązuje do historycznych obciążeń Niemców i jako takie jest jedną z bardziej doniosłych prac tego artysty, urodzonego w 1945 roku w kraju pogrążonym w głębokim kryzysie politycznym, ekonomicznym i moralnym. Kiefer należy do pokolenia, które po wojnie przeżywało zarówno amnezję, jak i poczucie winy. Stąd to puste krzesło nie jest tylko zwyczajnym zaproszeniem, ale także bardzo ważnym wyzwaniem skierowanym do moralnie dojrzałych oraz psychicznie odważnych jednostek. Jest to wyzwanie do zajęcia miejsca w tym tak przejmującym pejzażu przemyśleń oraz zaproszeniem do wzięcia udziału w zadumie nad losem tych, których niewinność nie ustrzegła od tragicznej śmierci. Samotność, smutek i historyczna odpowiedzialność mają więc nie tylko swoje fizyczne miejsce w tym trudnym dziele, ale także symbolicznie zawłaszczają obszar pamięciowy zawieszony w ponadczasowej przestrzeni, stworzonej przez artystę.



Anselm Kiefer (ur. w Donaueschingen w 1945), malarz, rzeźbiarz, autor instalacji, jeden z najważniejszych artystów swojego pokolenia. W 1966 roku porzucił studia prawnicze, by rozpocząć edukację artystyczną na uczelniach we Freiburgu, Karlsruhe i w końcu w Düsseldorfie, gdzie w latach 70. studiował w pracowni Josepha Beuysa. Karierę artystyczną rozpoczynał jako fotograf i performer. Szybko jednak odnalazł swój styl na pograniczu dwóch mediów – malarstwa i rzeźby, kreując charakterystyczne wielkoformatowe płótna-obiekty. Kiefer w swoich pracach dotyka tematów związanych z tożsamością narodu niemieckiego, pamięcią kolektywną, traumą Holocaustu, rozliczeniem z historią i doświadczeniami wojny, a także z cykliczną odnową życia. Mieszka i pracuje w Barjac w Prowansji, gdzie od 1992 roku znajduje się jego studio. Swoje dzieła prezentował w najbardziej prestiżowych muzeach i galeriach na świecie, m.in. MoMA w Nowym Yorku (1987), Neue Nationalgalerie w Berlinie (1991), Metropolitan Museum w Nowym Yorku (1998), Royal Academy w Londynie (2007) czy San Francisco Museum of Modern Art (2006).

Dodaj do:

Wykop    Facebook