Istniejące od 2002 roku Muzeum Niepołomickie to samorządowa jednostka kultury. Jej siedziba mieści się w Zamku Królewskim w Niepołomicach. Zadaniami Muzeum jest opieka nad bogatymi zbiorami i udostępnianie ich zwiedzających. Szeroki wachlarz tematyczny eksponatów gwarantuje, że każdy znajdzie tu coś dla siebie: miłośnicy historii, sztuki, architektury, ludowego rękodzielnictwa i przyrody, a już wkrótce także i techniki mogą u nas delektować się naszymi zbiorami. Zamek Królewski w Niepołomicach wzniesiony przez Kazimierza Wielkiego w połowie XIV w. zamek stał się królewską rezydencją określaną "drugim Wawelem". Bywali tu niemal wszyscy polscy władcy. W Niepołomicach odbywały się zjazdy koronne, sądy nadworne, nadawano przywileje, przyjmowano poselstwa, a przede wszystkim polowano w pobliskiej puszczy. Największy rozkwit dóbr królewskich i miasta przypada na okres panowania Zygmunta Starego i Zygmunta Augusta (XVI w.) Wówczas to zamek przebudowano w stylu renesansowym i założono słynne ogrody królowej Bony. Spustoszony podczas najazdów Szwedów zamek stopniowo tracił swoje znaczenie. Trwające w latach 1991 – 2007 prace konserwatorskie przywróciły zamkowi dawną świetność.