Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi gromadzi, opracowuje, udostępnia i popularyzuje zabytki historyczne związane z walką Polaków o wolną, niepodległą i sprawiedliwą Polskę – od Powstania Kościuszkowskiego po czasy współczesne. Wiele uwagi poświęca gromadzeniu obiektów dokumentujących powstanie i rozwój Łodzi oraz regionu łódzkiego, ze szczególnym uwzględnieniem wielonarodowego charakteru i tradycji rewolucyjnych jego mieszkańców. Zaczątek zbiorów muzealnych stanowiły przekazy od różnych instytucji w okresie tworzenia Muzeum Historii Ruchu Rewolucyjnego (poprzedniczki obecnego Muzeum). Wiele kolejnych eksponatów ofiarowali nam uczestnicy walk niepodległościowych i konspiracji, ich rodziny bądź inne osoby prywatne. Znaczna część tych eksponatów, które obrazują męczeństwo i martyrologię Polaków, znalazła miejsce w Muzeum dzięki członkom Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej – Okręg Łódź, Związku Sybiraków i Związku Więźniów Politycznych Okresu Stalinowskiego. Nieliczne eksponaty zostały zakupione. W wyniku dotychczasowej działalności Muzeum zgromadziło interesujący zbiór eksponatów liczący niemal 50 tys. pozycji inwentarzowych. Tworzą go archiwalne dokumenty, fotografie, realiów historyczne oraz obiekty zastępcze w postaci mikrofilmów, faksymiliów, fotokopii i kopii. Oryginalne eksponaty grupowane są w trzech działach: archiwalia, ikonografia i realia historyczne. Zbiory archiwalne – to materiały w postaci obwieszczeń, plakatów i afiszy, odezw i ulotek, korespondencji, dokumentów osobistych, prasy, różnego rodzaju druków ulotnych, relacji, wspomnień itp.

Muzeum Tradycji Niepodległościowych tworzą trzy oddziały: Więzienie Polityczne, Oddział Martyrologi Radogoszcz oraz Stacja Radegast.
Muzeum organizuje obok wystaw stałych także ekspozycje czasowe. Każdej wystawie towarzyszy katalog bądź folder. Muzeum aktywnie współpracuje z wieloma organizacjami kombatanckimi, naukowymi, środowiskiem kolekcjonerów.
Pracownicy muzealni prowadzą szeroką akcję prelekcji i odczytów, lekcji muzealnych. Są autorami licznych opracowań naukowych i popularno-naukowych.