Informator
Poland-Art

Projekt Plamka żółta jest indywidualną wystawą berlińskiego artysty Tilmana Wendlanda (ur. w 1969 w Poczdamie) pracującego na pograniczu sztuki i architektury. Realizowane prze niego obiekty i instalacje zawsze poprzedzone są precyzyjnymi badaniami nad kontekstem projektu, a to co je determinuje, to przestrzeń, w której powstają, wybrany materiał oraz proces żmudnej pracy na miejscu. Artysta zazwyczaj wprowadza w zastaną „ramę” bardzo proste surowce – papier, karton, płytę pilśniową – zawsze w białym kolorze. Te posunięcia sprawiają, że prace Wendlanda są na tyle nieobecne, co obecne – tak jakby były tam od zawsze, co tylko potwierdza umowność "skończoności" przestrzeni. Ta, dzięki ingerencji artysty, poszerza się, kurczy, unosi, opada, wydłuża... nierzadko puszczając do widza oko.

Zaproszony do działania w największej sali toruńskiego CSW, artysta staje przed zadaniem zmierzenia się z jej monumentalnym charakterem i potężną kubaturą (900 m², 7 m wysokości, 6000 m³). Nie tyle przygląda się on zastanej architekturze, co się z nią „siłuje“. To konfrontacja „jeden na jednego“, oparta na zależości: artysta potrzebuje tej przestrzeni, by urządzona w niej instalacja zaczęła działać, a miejsce potrzebuje dzieła artystycznego, by zafunkcjonować jako przestrzeń wystawowa / muzealna.

Wyniku tej konfrontacji nie da się przewidzieć ani zaplanować. Będzie on jednak ważny nie tylko dla artysty, ale i dla CSW: Plamka żółta jest pierwszym projektem od momentu uruchomienia instytucji, który jest tworzony nie tylko po to, by zaistnieć w konkretnym miejscu (instalacja typu „site specific“), ale też zastaną przestrzeń – w jej architektonicznym i koncepcyjnym aspekcie – bierze za temat.

Wendland skupia się zatem na architekturze CSW, a zwłaszcza na jego największej sali – wychodząc od rzutów, proporcji i elementów, chce dojść do przestrzennego potencjału i kontekstu miejsca. Trafiając w Toruniu na „ramę”, która wręcz manifestuje swoją architektoniczność (formy zaczerpnięte z kanonu architektury) oraz inscenizuje się na klasyczną „świątynię sztuki“ (m.in. poprzez zastosowanie kolumn), instalacja ociera się o rozważania nad współczesnym pojęciem przestrzeni sztuki. Podstawową intencją projektu jest jednak oparta na akceptacji, a nie kontestacji, relacja artysty z zastanym miejscem oraz postawione przez niego pytanie o to, jak związać odbiorcę z przestrzenią. Stąd jego instalacja szuka możliwości poszerzenia pola widzenia, dopuszcza wątpliwość i refleksję odbiorcy, odrzucając tym samym prymat artystycznego oka wizualną dydaktykę. Zwiedzający ma być nie tylko widzem, lecz aktywnym obserwatorem. Ma doświadczyć architektury, by dojść do przestrzeni.

Pomocą w tym ma być Plamka żółta (łac. macula lutea), cześć siatkówki oka, odpowiedzialna za ostrość wzroku i percepcję barw. Jej odkrywca, Samuel Thomas von Soemmerring, urodził się w 1755 roku w Toruniu.