Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza rozpoczęło swą działalność w roku 1952, jednak jego początki sięgają jeszcze roku 1948, w którym to w Muzeum Narodowym w Warszawie zorganizowana została wystawa z okazji 150 urodzin Adama Mickiewicza. Jej kuratorem był Aleksander Semkowicz,  pierwszy dyrektor powstałego później Muzeum Literatury. Na przestrzeni lat muzeum powiększało systematycznie swe zbiory i rozbudowywało się o nowe oddziały. Dziś Muzeum Literatury tworzy sześć placówek: Siedziba Główna, Muzeum Władysława Broniewskiego, Muzeum Andrzeja Struga, Muzeum Marii Dąbrowskiej, Muzeum Witolda Gombrowicza we Wsoli oraz Instytut Dokumentacji i Studiów nad Literaturą Polską.

Muzeum Literatury stawia sobie za cel gromadzenie i opiekę nad spuścizną oraz pamiątkami związanymi z literaturą polską i pisarzami. Prócz tego głównym jego zadaniem jest szerzenie wiedzy na temat szeroko pojętej twórczości literackiej, jej historii oraz twórców.  Prócz działalności edukacyjnej muzeum prowadzi również działalność wydawniczą oraz współpracuje z muzeami z całej Polski, jak również i spoza kraju.

Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza przynależy do Międzynarodowego Komitetu Muzeów Literackich ICLM Światowej Rady Muzeów ICOM.