Galeria Zachęta powstała w celu promocji sztuk pięknych. W roku 1860 powołano Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych, które zapoczątkowało działalność dzisiejszej Zachęty. Do głównych zadań Towarzystwa należała organizacja wystaw, gromadzenie dzieł mających tworzyć narodową kolekcję sztuki oraz wspomaganie młodych artystów. W latach 1898?1900 wybudowano pałac miejski, własną siedzibę Towarzystwa, która przetrwała II wojnę światową. Właśnie po wydarzeniach wielkiej wojny charakter Zachęty uległ zmianie. Zgromadzone eksponaty znalazły się w Muzeum Narodowym w Warszawie, a instytucja została przekształcona w Centralne Biuro Wystaw Artystycznych. Rok 1989 przyniósł kolejne zmiany, Zachęta od tego czasu stała się Państwową Galerią Sztuki. Natomiast w dniu 25 września 2003 roku  zyskała miano Narodowej Galerii Sztuki.
Obecnie do najważniejszych zadań Zachęty należy prezentacja i promocja sztuki współczesnej. Organizowane są tu wystawy indywidualne i zbiorowe artystów polskich oraz zagranicznych, jak również wystawy problemowe. Miejscem promocji najmłodszego pokolenia twórców jest Mały Salon. Ponadto program galerii obejmuje sympozja, dyskusje problemowe, warsztaty i spotkania promocyjne, aukcje a także koncerty i inne wydarzenia towarzyszące wystawom.